Hier bent u: Home > Portfolio > Midden-Amerika

Duizenden Nicaraguanen op straat na brand op volksmarkt

Verschenen op 13 augustus 2008

Een hevige brand op de markt Mercado Oriental in de Nicaraguaanse hoofdstad Managua vernielt 1502 kramen en veroorzaakt voor miljoenen euro’s aan materiële schade. De brand komt niet als een verrassing : door de ongebreidelde wildgroei had de ramp veel groter kunnen zijn…

Alles kwijt. In het holst van de nacht van 31 juli op 1 augustus haasten honderden marktkramers zich naar de Mercado Oriental, een populaire markt in Managua. Machteloos kijken ze toe hoe brandweer, leger en politie de immense vuurzee proberen te bedwingen. Werk van jaren wordt op enkele uren tot as herleidt. Sommigen proberen bij hun brandende kraam te komen om nog iets te redden. Andere marktkramers brengen haastig hun koopwaar in veiligheid, voor de vuurzee ook hun kramen zal verwoesten.

Pas veertien uur later hebben de hulpdiensten de brand onder controle en wordt langzaam duidelijk hoe groot de schade is. Meer dan drie hectaren of zes voetbalvelden zijn in de vlammen opgegaan. Dodelijke slachtoffers zijn er gelukkig niet, maar de materiële schade is wel enorm : minstens 70 miljoen euro. 1.502 kramen zijn verwoest. Volgens de gemeente van Managua verliezen meer dan 6.000 mensen hun werk. De nationale ondernemersraad Cosep spreekt van 75.000 mensen die rechtstreeks getroffen worden door de brand. Vele marktkramers hadden leningen afgesloten met financiële instellingen, met leveranciers of groothandelaars, of simpelweg door een kredietkaart te gebruiken. Hoe moeten zij nu hun schulden afbetalen ?

De handelaars van Mercado Oriental zitten in zak en as. De populaire markt in het centrum van Managua was op enkele tientallen jaren tijd uitgegroeid tot de grootste van het land en één van de grootste van Midden-Amerika. Op een oppervlakte van 65 hectaren herbergt de Oriental meer dan tienduizend kramen. Zeventig percent van de marktkramers zijn vrouwen, maar er werken ook duizenden kinderen op de markt als hulp in de kraam van hun ouders of voor eigen rekening als marskramer, schoenpoetser of kruier voor de 80.000 bezoekers die de markt elke dag trekt.

Kortsluiting

De ongecontroleerde wildgroei is verantwoordelijk voor de ramp. De kramen hebben geen vuurvaste wanden en vele marktkramers zijn illegaal op het elektriciteitsnet aangesloten. Bijna twee jaar geleden waarschuwde de elektriciteitsmaatschappij Unión Fenosa al voor het gevaar op kortsluitingen. Elektrische apparaten blijven dag en nacht aangesloten, jerrycans met brandstof voor generatoren staan overal tussen de vaak erg brandbare koopwaar. In maart trok de stedelijke corporatie van marktkramers Commema aan de alarmbel : “De Mercado Oriental is één groot kruitvat,” waarschuwde directeur Héctor Dominguez. Een aangekondigde tragedie, kopt de krant La Prensa op 2 augustus, de dag na de brand. De commentatoren hadden voor erger gevreesd. De moeilijk te controleren brand had niet alleen de markt maar ook een groot deel van Managua kunnen verwoesten.

Een kortsluiting in een kraam waar illegaal elektriciteit afgetapt werd, blijkt achteraf de oorzaak van de brand te zijn. Papier, kleren en brandstof deden het vuur snel uitslaan. Toen de brandweer na een noodoproep ter plaatse kwam, moest het dadelijk de hulp van leger en politie inroepen, zo groot was de vuurzee al. De 2.300 hulpverleners hadden veel moeite om tot bij de grote brandhaard te komen. De marktkramen staan erg dicht op elkaar en de toegang wordt nog bemoeilijkt door de ’s nachts met kettingen afgesloten doorgangen. De brandweermannen konden ook niet zomaar aan water geraken : van de 23 op de markt geïnstalleerde kranen blijken er maar elf te werken, en de meeste bevinden zich binnenin de marktstalletjes. Water om te blussen moest dus met erg lange slangen aangevoerd worden uit de omliggende wijken.

Geen tijd

Nu de brand geblust is, moet er 40 000 ton puin geruimd worden. Een taak die volgens de stadsdiensten minstens een maand in beslag zal nemen. Ondertussen zijn de handelaars al begonnen met de heropbouw van hun afgebrande kramen. Op dezelfde chaotische wijze als voorheen. Brandweercommandant Miguel Alemán waarschuwt voor een te gehaaste heropbouw : “Zonder dat de markt grondig gereorganiseerd wordt, met respect voor veiligheidsnormen, zullen er altijd kleine of grote branden uitbreken.”

Burgemeester Dionisio Marenco heeft al een plan klaar, uitgewerkt met de hulp van de nationale ingenieursuniversiteit. Hij wil vooral de toegang tot Mercado Oriental verbeteren door de aanleg van een ring voor voertuigen rond de markt en twee grote doorgangen door het centrum van de markt. Elektriciteitsmaatschappij Unión Fenosa ontwerpt een nieuw elektriciteitsnet voor de markt, en watermaatschappij Enacal belooft vijftig nieuwe waterpunten te installeren. Goede voornemens, maar formeel blijft uit. De handelaars kunnen daar niet op wachten, ze moeten hun boterham verdienen en nemen het heft in eigen handen.

Wim Schalenbourg

Sleutelwoorden: | lokale economie |